Yöntem: kuralları nasıl derliyoruz?
Son güncelleme:
KiraBelge'deki her kontrol, kaynağı belirtilmiş ve sürümlenmiş bir kurala dayanır. Her kuralın kalıcı bir kimliği vardır; ürettiğiniz belgenin altında, o belgede hangi kuralların kullanıldığı ve son mevzuat kontrolünün tarihi yazar.
Kaynaklar
- Kanun metinleri: Mevzuat Bilgi Sistemi (mevzuat.gov.tr) ve Resmî Gazete; içtihat için Yargıtay karar arama sistemi.
- TÜFE oranları: TÜİK Tüketici Fiyat Endeksi haber bülteni. Her ay otomatik okunur ve TCMB EVDS endeksinden aynı yöntemle yeniden hesaplanır; iki kaynak 0,01 puandan fazla ayrışırsa veri yayımlanmaz, önceki oran "son güncelleme" tarihiyle gösterilmeye devam eder.
- Kira geliri vergisi tutarları: Gelir İdaresi Başkanlığı kira geliri rehberi ve Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğler.
Doğrulama durumu
Her kural üç durumdan birindedir:
- Doğrulandı (0): bağımsız bir avukat (vergi kurallarında mali müşavir) tarafından incelenip onaylandı.
- Kaynaklı (51): kanun metni, Resmî Gazete, resmî kurum yayını veya Yargıtay kararı gibi birincil bir kaynağa dayanılarak hazırlandı ve kaynak bağlantısı kayıtlı; henüz bir hukukçu onayından geçmedi.
- Doğrulanacak (0): kanun metnine göre hazırlandı ancak birincil kaynak kaydı tamamlanmadı.
Toplam 51 kural vardır. Yorum farkı bulunan konularda her zaman en temkinli seçenek uygulanır. Durum değiştikçe mevzuat günlüğüne işlenir.
Güncelleme süreci
- Kanun veya uygulama değiştiğinde ilgili kuralın sürümü artırılır; eski kural kimliği silinmez.
- Her değişiklik birim testleriyle denetlenir ve mevzuat günlüğüne tarihiyle yazılır.
- Son mevzuat kontrolü: 22 Ekim 2026 · Şablon sürümü: v2026.10
Kural listesi
| Kimlik | Dayanak | Açıklama | Durum |
|---|---|---|---|
| TBK344-TUFE-TAVAN s2 | 6098 s. TBK m.344/1 | Yenilenen kira dönemindeki artış, bir önceki kira yılında TÜFE'deki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçemez. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK344-GECICI-YUZDE25 s2 | 6098 s. TBK Geçici m.1 (7409 s. K. m.4) ve Geçici m.2 (7456 s. K. m.23) | 11.06.2022 ile 01.07.2024 (dahil) arasında yenilenen konut kira dönemlerinde artış, önceki kira yılı bedelinin %25'i ile sınırlıydı (TÜFE oranı daha düşükse o oran); aşan anlaşmalar fazla miktar yönünden geçersizdir. 02.07.2024 ve sonrasında yenilenen dönemlere uygulanmaz. | Kaynaklıkaynak: 3 |
| TBK344-TUFE-ACIKLANMA s2 | 6098 s. TBK m.344/1 | Kanun hangi ayın verisinin esas alınacağını açıkça belirtmez. Yenileme günü, önceki ayın verisinin açıklanmasından önceyse iki ayın tavanı birlikte değerlendirilir ve temkinli olarak düşük olan uygulanır. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK352-1-SONRA s4 | 6098 s. TBK m.352/1 | Taahhüt, kiralananın teslim edilmesinden sonra ve makul bir süre geçtikten sonra verilmelidir. Mahkeme uygulamasında sözleşmenin yapıldığı sırada verilen taahhüt geçerli sayılmayabilmektedir. | Kaynaklıkaynak: 3 |
| TBK352-1-BELIRLI-TARIH s2 | 6098 s. TBK m.352/1 | Taahhütte boşaltma için belirli bir gün yazılmalıdır; "sözleşme bitince" gibi ifadeler yeterli olmayabilir. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK352-1-IMZA s3 | 6098 s. TBK m.352/1 | Taahhüt kiracı veya yetkili temsilcisi tarafından verilmelidir; mahkeme uygulamasında vekil için ayrıca özel yetki aranmadığı belirtilmektedir. | Kaynaklıkaynak: 3 |
| TBK352-1-COKLU-KIRACI s2 | 6098 s. TBK m.352/1 | Sözleşmede birden fazla kiracı varsa taahhüdün hepsi tarafından imzalanması önerilir. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK352-1-TARIH-ZORUNLU s2 | 6098 s. TBK m.352/1 | Taahhüt tarihi belgeye yazılmadan taahhütname üretilmez. Tarihi boş bırakılarak imzalatılan taahhütnamelerde kiracı, tarihin sonradan doldurulduğunu ileri sürebilir; ispat sorunu çıkar. | Kaynaklıkaynak: 3 |
| TBK352-1-BIR-AY s3 | 6098 s. TBK m.352/1 | Taahhüde dayanarak tahliye için, boşaltma tarihinden itibaren bir ay içinde icra takibi başlatılmalı veya dava açılmalıdır. Son günün tatile rastlaması halinde sürenin uzayıp uzamadığı belirsiz olduğundan son güne bırakılmaması önerilir. | Kaynaklıkaynak: 2 |
| TBK315-30-GUN s2 | 6098 s. TBK m.315 | Kiracı kira bedelini ödemezse kiraya veren yazılı olarak süre verir ve süre içinde ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini bildirir. Süre en az 10 gün, konut ve çatılı işyeri kiralarında en az 30 gündür; bildirimin yapıldığı günü izleyen günden itibaren işler. | Kaynaklıkaynak: 3 |
| TBK352-2-IKI-HAKLI-IHTAR s1 | 6098 s. TBK m.352/2 | Kiracı bir kira yılı içinde kira bedelini ödememesi sebebiyle iki haklı ihtara sebep olmuşsa, kiraya veren belirli süre içinde tahliye davası açabilir. | Kaynaklıkaynak: 3 |
| IHTAR-GONDERIM-ISPAT s2 | 6098 s. TBK m.315 (yazılı bildirim) — ispat; 1512 s. Noterlik K. m.70, 82 | İhtarın kiracıya ulaştığının ispatı için noter veya KEP önerilir; elden teslimde ispat zorlaşır. | Kaynaklıkaynak: 3 |
| TBK342-UC-AYLIK s1 | 6098 s. TBK m.342 | Konut ve çatılı işyeri kiralarında güvence bedeli üç aylık kira bedelini aşamaz. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK342-VADELI-HESAP s2 | 6098 s. TBK m.342 | Güvence olarak para verilmişse kiracı bunu, kiraya verenin onayı olmadan çekilememek üzere vadeli bir tasarruf hesabına yatırır; kıymetli evrak bankaya depo edilir. Banka güvenceyi iki tarafın rızası, kesinleşmiş icra takibi veya kesinleşmiş mahkeme kararıyla geri verir; kiraya veren sözleşmenin sona ermesinden itibaren üç ay içinde dava veya takip açtığını bankaya bildirmezse banka kiracının istemiyle iade eder. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| URUN-DEPOZITO-ENDEKS-YOK s2 | 32 s. Karara İlişkin Tebliğ (2008-32/34) m.8/2 ve m.8/23; TBK m.342 | Türkiye'de yerleşik kişiler arasındaki konut ve işyeri kira sözleşmelerinde bedel ve sözleşmeden doğan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize (altın dahil) endeksli kararlaştırılamaz; KiraBelge döviz veya altın cinsinden güvence şablonu üretmez ve iadeyi nominal tutar + vadeli hesap faizi olarak gösterir. | Kaynaklıkaynak: 2 |
| GVK21-KONUT-ISTISNA s2 | 193 s. GVK m.21 | Konut kira gelirinin yıllık istisna tutarı kadar kısmı gelir vergisinden istisnadır; tutar her yıl yeniden belirlenir. | Kaynaklıkaynak: 2 |
| GVK21-ISTISNA-SARTLARI s2 | 193 s. GVK m.21/2-3 | Ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan etmek zorunda olanlar ile ücret, menkul ve gayrimenkul sermaye iradı ve diğer gelirlerinin gayrisafi toplamı GVK m.103'teki üçüncü dilim tutarını (2025 için 1.200.000 TL) aşanlar konut kira istisnasından yararlanamaz. Beyanname süresinde verilmezse veya gelir idarece tespit edilirse istisna uygulanmaz. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| GVK74-GIDER-YONTEMI s2 | 193 s. GVK m.74 | Kira geliri için götürü gider (hasılatın istisna sonrası kısmının %15'i) veya belgelendirilen gerçek giderler indirilebilir; gerçek gider yönteminde istisnaya isabet eden giderler indirilemez. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| GVK103-TARIFE s1 | 193 s. GVK m.103 | Gelir vergisi, artan oranlı tarifeye göre hesaplanır; dilim tutarları her yıl yeniden belirlenir. | Kaynaklıkaynak: 2 |
| EDEVLET-ALAN-UAVT s2 | Ürün kuralı — e-Devlet kira sözleşmesi hizmeti (adres tapudan gelir) | e-Devlet kira sözleşmesi hizmetinde taşınmaz ve adres bilgisi tapu kaydından gelir; adres kodu (UAVT) ayrı bir zorunlu alan değildir. Alan isteğe bağlıdır; doldurulursa 10 haneli olmalıdır. | Kaynaklıkaynak: 2 |
| TBK346-OZEL-SART s1 | 6098 s. TBK m.346 | Kiracıya kira bedeli ve yan giderler dışında ek bir ödeme yükümlülüğü getirilemez; özellikle ödemenin zamanında yapılmaması durumunda ceza koşulu ödeneceğine veya sonraki kira bedellerinin muaccel olacağına ilişkin anlaşmalar geçersizdir. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK344-SOZLESME-ARTIS-MADDESI s1 | 6098 s. TBK m.344/1 | Sözleşmeye yazılan sabit artış oranı TÜFE 12 aylık ortalama tavanını aşarsa aşan kısım uygulanmaz; şablon bunu madde metninde belirtir. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| SOZLESME-TEMEL-ALANLAR s1 | 6098 s. TBK m.299 vd. | Süre, kira bedeli ve ödeme günü tutarlı olmalıdır. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK347-UZAMA s1 | 6098 s. TBK m.347/1 | Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzar; kiraya veren süre bitimini tek başına tahliye sebebi olarak kullanamaz. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| SOZLESME-TAAHHUT-AYRI s1 | Ürün kuralı (TBK m.352/1 uygulamasına dayanır) | Sözleşme şablonuna tahliye taahhüdü maddesi eklenmez; taahhüt sözleşmeden sonra ayrı bir belgeyle alınmalıdır. | Kaynaklıkaynak: 2 |
| TBK344-2-ARTIS-MADDESI-YOK s2 | 6098 s. TBK m.344/2, m.345/2 | Sözleşmede kira artışına ilişkin bir anlaşma yoksa, yeni kira bedeli taraflar anlaşamadığında hâkim tarafından TÜFE 12 aylık ortalama oranını geçmemek üzere belirlenir; tek taraflı bildirim kiracıyı tek başına bağlamaz. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK345-BILDIRIM-ZAMANI s2 | 6098 s. TBK m.345/2-3 | Sözleşmede artış hükmü yoksa, kira bedelinin belirlenmesi davası yeni dönemin başlangıcından en geç otuz gün önce açılmış veya bu süre içinde yazılı artış bildirimi yapılmışsa, belirlenen bedel yeni dönem başından itibaren kiracıyı bağlar; artış hükmü varsa yeni dönemin sonuna kadar açılan davada da aynı sonuç doğar. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| VUK-KIRA-BANKA-ODEME s2 | 213 s. VUK mük. m.257/1-(2); 328 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği (RG 17.10.2024) | Konut ve işyeri kiralarında kira tahsilat ve ödemeleri, tutarına bakılmaksızın banka veya PTT aracılığıyla yapılmalı ve belgelendirilmelidir; aykırılıkta her iki tarafa ayrı ayrı özel usulsüzlük cezası uygulanabilir. | Kaynaklıkaynak: 2 |
| TBK316-30-GUN s1 | 6098 s. TBK m.316/2 | Kiracı özenle kullanma ve komşulara saygı yükümlülüğüne aykırı davranırsa, kiraya veren konut ve çatılı işyerlerinde en az otuz gün süre vererek aykırılığın giderilmesini, aksi halde sözleşmenin feshedileceğini yazılı olarak ihtar edebilir. | Kaynaklıkaynak: 2 |
| TBK347-ON-YIL-FESIH s1 | 6098 s. TBK m.347/1 | Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya veren, on yıllık uzama süresi sonunda, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir. | Kaynaklıkaynak: 3 |
| TBK350-DAVA-SURESI s1 | 6098 s. TBK m.350/1 | Kiraya veren, kendisi veya yakınları için konut ya da işyeri gereksinimi nedeniyle, belirli süreli sözleşmelerde sürenin sona ermesinden başlayarak bir ay içinde tahliye davası açabilir. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK353-BILDIRIMLE-UZAMA s2 | 6098 s. TBK m.353 | Kiraya veren, en geç davanın açılması için öngörülen sürede dava açacağını kiracıya yazılı olarak bildirmişse, dava açma süresi bir kira yılı için uzamış sayılır. Yargıtay kararlarında dönem sonundan önce yapılan bildirim de bu etkiyi doğurmuştur (3. HD 2017/8734 E., 2018/1505 K.). | Kaynaklıkaynak: 3 |
| TBK351-YENI-MALIK s1 | 6098 s. TBK m.351 | Kiralananı sonradan edinen kişi, kendisi veya yakınları için gereksinim nedeniyle, edinme tarihinden başlayarak bir ay içinde durumu kiracıya yazılı olarak bildirmek koşuluyla, edinme tarihinden başlayarak altı ay sonra açacağı davayla sözleşmeyi sona erdirebilir. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK342-IADE-UC-AY s2 | 6098 s. TBK m.342/2-3 | Banka, güvenceyi ancak iki tarafın rızasıyla, kesinleşmiş icra takibine veya kesinleşmiş mahkeme kararına dayanarak geri verebilir (m.342/2). Kiraya veren, sözleşmenin sona ermesini izleyen üç ay içinde dava açtığını veya icra takibi başlattığını bankaya yazılı olarak bildirmezse banka, kiracının istemi üzerine güvenceyi geri vermekle yükümlüdür (m.342/3). | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK334-HASAR-BILDIRIMI s2 | 6098 s. TBK m.334-335 | Kiraya veren, geri verme sırasında kiralananı gözden geçirmek ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri hemen yazılı olarak bildirmek zorundadır; bildirmezse kiracı, olağan incelemeyle anlaşılamayacak eksiklikler dışında her türlü sorumluluktan kurtulur. Olağan kullanımdan doğan eskimelerden kiracı sorumlu değildir. | Kaynaklıkaynak: 2 |
| URUN-MAKBUZ-VERGI-BELGESI-DEGIL s1 | Ürün kuralı (213 s. VUK belge düzeni) | Kira makbuzu taraflar arasında ödemeyi gösteren bir belgedir; vergi mevzuatındaki belge türlerinin (ör. serbest meslek makbuzu) yerine geçmez. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK334-OLAGAN-KULLANIM s1 | 6098 s. TBK m.334 | Kiracı kiralananı teslim aldığı durumda geri vermekle yükümlüdür; ancak sözleşmeye uygun kullanmadan doğan eskimelerden sorumlu değildir. Kiracının sözleşme sona erince ayrıca tazminat ödeyeceğine ilişkin anlaşmalar geçersizdir. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK117-VADE-TEMERRUT s1 | 6098 s. TBK m.117/2 | Borcun ifa edileceği gün birlikte belirlenmişse borçlu, bu günün geçmesiyle ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| K3095-M1-KANUNI-FAIZ s1 | 3095 s. Kanun m.1 (7589 s. K. m.10 ile değişik) | Faiz oranı sözleşmede belirlenmemişse yıllık faiz, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü uyguladığı reeskont oranının yüzde sekseni üzerinden ödenir. 31.07.2026 öncesi dönemlerde o dönemin kanuni oranı (%24; 01.06.2024 öncesi %9) uygulanır. | Kaynaklıkaynak: 4 |
| TBK120-TEMERRUT-UST-SINIR s1 | 6098 s. TBK m.120/2 | Sözleşmeyle kararlaştırılacak yıllık temerrüt faizi oranı, kanuni faiz oranının iki katını aşamaz. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| GVK94-KIRA-STOPAJ s1 | 193 s. GVK m.94/5-a | Tevkifat sorumluları, gerçek kişilerden kiraladıkları işyerleri için ödedikleri kira bedelinden %20 oranında gelir vergisi keser ve muhtasar beyannameyle vergi dairesine öder. | Kaynaklıkaynak: 3 |
| DVK-T2-MESKEN-ISTISNA s1 | 488 s. DVK (2) sayılı tablo IV-31 | Gerçek kişilerce mesken olarak, dernek ve vakıflarca yerleşim yeri olarak kullanılmak üzere kiralanan ve iktisadi işletmelere dahil olmayan taşınmazların kira sözleşmeleri ve bu sözleşmelere konulan kefalet şerhleri damga vergisinden istisnadır. | Kaynaklıkaynak: 2 |
| DVK-T1-KIRA-ORAN s1 | 488 s. DVK (1) sayılı tablo I/A-2, m.3, m.14, m.22, m.24 | Kira sözleşmelerinden, sözleşme süresine göre hesaplanan toplam kira bedeli üzerinden binde 1,89 damga vergisi alınır. Vergiyi sözleşmeyi imzalayanlar öder ve birlikte sorumludur; sözleşmenin düzenlendiği günü izleyen 15 gün içinde beyan edilip ödenir. Bir kâğıttan alınacak vergi 2026'da 29.115.961,10 TL'yi aşamaz. | Kaynaklıkaynak: 2 |
| DVK-T1-KEFALET-ORAN s1 | 488 s. DVK (1) sayılı tablo I/A-3, m.6 | Sözleşmeye taraflardan başka bir kişinin eklediği kefalet ayrıca vergiye tabidir; kefalet senetlerinin oranı binde 9,48'dir. Bir kâğıtta birden fazla adi kefalet varsa yalnızca birinden vergi alınır. | Kaynaklıkaynak: 2 |
| TBK350-IHTIYAC-SAHIBI s1 | 6098 s. TBK m.350/1 | Kiraya veren, kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut veya işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa tahliye davası açabilir. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK350-GERCEK-SAMIMI s1 | 6098 s. TBK m.350/1 | Gereksinim, kiralananı kullanma zorunluluğu doğuracak şekilde gerçek ve samimi olmalıdır; bunu ispat yükü kiraya verendedir. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK355-UC-YIL-YASAK s1 | 6098 s. TBK m.355/1 | Gereksinim sebebiyle tahliye ettiren kiraya veren, haklı sebep olmaksızın kiralananı üç yıl geçmedikçe eski kiracısından başkasına kiralayamaz; aksi halde eski kiracıya son kira yılında ödenen bir yıllık kiradan az olmamak üzere tazminat öder. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK347-1-ONBES-GUN s1 | 6098 s. TBK m.347/1 | Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzamış sayılır. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK329-FESIH-DONEMI s1 | 6098 s. TBK m.329/1 | Taşınmaz kiralarında taraflardan her biri, yerel âdete göre kira döneminin sonu için, yerel âdet yoksa altı aylık kira döneminin sonu için, üç aylık fesih bildirim süresine uyarak sözleşmeyi feshedebilir. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK348-YAZILI-FESIH s1 | 6098 s. TBK m.348 | Konut ve çatılı işyeri kiralarında fesih bildiriminin geçerliliği, yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır. | Kaynaklıkaynak: 1 |
| TBK349-AILE-KONUTU s1 | 6098 s. TBK m.349/1 | Aile konutu olarak kullanılan kiralananda kiracı, eşinin açık rızası olmadıkça kira sözleşmesini feshedemez. | Kaynaklıkaynak: 1 |
Sınırlar
KiraBelge genel bilgi ve şablon sunar; hukuki danışmanlık vermez, avukat yönlendirmesi veya eşleştirmesi yapmaz. Kontrol listeleri sık yapılan hataları yakalamak için tasarlanmıştır; her durumu kapsamaz.